Тауап
Тауап амалына келетін болсақ, ол да намаз сияқты көп жасалатын құлшылық. Маңызды ерекшелігі – әр тауап міндетті түрде жеті айналымнан тұру керек. Қажылық кезінде тауаптың үш түрі орындалады:
• Тауаф әл-қудумды қажылар Меккеге келгеннен кейін бірден орындайды;
• Тауаф әл-ифада – қажылықтың парызы және қатаң белгіленген уақытта орындалады. Бұл оныншы күні болатын Жамарат әл-Ақабадан кейінгі сәтке тура келеді;
• Тауаф әл-уәда – парыз амалдардың соңғысы және қажылықтың ең соңында Меккеден шығар алдында орындалады.
Бірінші күні Қағбаны айналып жүру
Айта кететін жайт, қажылық пен ұмра миқатта ихрамға кірген сәттен басталады. Құлшылықтың маңызды бөліктерінің бірі – ұмра жасаған қажы миқататтан бастап, Қағбаны көрген сәтке дейін тәлбия сөздерін айтуы міндетті.
Қажылыққа барған адам Меккеге келгенде, ғұсыл құйынуы өте құптарлық, содан соң ұмра үшін мешітке барады. Кез келген мұсылманның мешітке оң аяқпен кіру керектігін білуі маңызды. Мешітке кірерде мына дұғаны оқиды: «Әғузу билләһ ил-азыим, уә би уәжһиһ ил-кәрим, уә султаниһ ил-қадыим, мин әш-шайтан ир- ражим. Бисмилләһи, уәс-салату уәс-сәләму ‘алә расулилләһ. Аллаһуммә ф-тәһли әбуәба рахматик”. Аудармасы: «Қуылған шайтаннан Алла тағалаға, Оның асыл дидарына және шексіз құдіретіне сыйынамын. Алланың атымен, Алланың Расулына Оның игілігі мен сәлемі болсын. Уа, Алла! Маған мейірім есіктеріңді аша көр». Дегенмен, мешітке бару үшін ғұсыл құйыну міндетті шарт емес.
Қажылар мешітке кіргеннен кейін Қағбаға бет алып, тауапты бастайды. Ұмра немесе тауаф әл-қудум ғибадаттарын орындағалы жатқан ерлер үшін оң иығының ашық болуы сүннет болып саналады. Ол үшін риданың ортасын оң жақ қолтық астынан өткізіп, жиегін сол жақ иыққа лақтырып қойса, ыңғайлырақ болады. Содан кейін Қағбаны жеті рет айналады. Тауап қара тастың тұсынан «Бисмиллаһи, Аллаһу Әкбар» деп айтумен басталады.
Ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүр бойынша, мүмкіндігінше, қажылар қара тасқа жақындап, оны ұстауы немесе тіпті сүйуі керек. Алайда, егер мұндай әрекеттер басқаларға зиян келтіріп, қажыларға жағымсыз әсер қалдыратын болса, мұны істеу мүлде дұрыс емес екенін ескеру маңызды. Бұл жағдайда жақсы ниетпен жасалған амал үлкен қателікке айналады.
Жақындау мүмкін болмаса, басқа адамдардың жолын бөгемей, оң қолмен «Аллаһу әкбар» деп айтып, тасты алыстан көрсету жеткілікті. Өйткені әл-Харам мешітінің аумағында адамдарға зиян келтіру және тәртіпсіздік тудыру қатаң тыйым салынған. Сонымен қатар, тауап - бұл орындау кезінде сөйлесуге болатын жағдайларды қоспағанда, тиісті шарттардың сақталуы қажет құлшылықпен бірдей екенін есте ұстаған жөн. Сондықтан, дөрекілікке жол бермей, байсалдылықты сақтай отырып, тауап ету керек.
Йемен бұрышына жеткенде де жақындау қажет. Дегенмен, бұл жерде оң қолдың жанасуымен шектелген жөн. Қара тас пен Йемен бұрышы арасындағы аралықта «Раббанә әтина фид-дуниа хасанатау уа фил ахирати хасанатау уа қинә азәбән-нәр» дұғасын оқу керек. Жеті айналымды да осылай өткізу керек. Сонымен қатар, алғашқы үш айналымда ерлер қарқынын сәл жылдамдату керек.
Тауап біткеннен кейін оң иықты жауып (әйелдер ашпайтындықтан бұл тек ер адамдарға қатысты) және екі ракағат намаз оқу керек.
Намазды Ибраһим мақамының артында тұрып оқу мүмкін болмаса, мешіттің кез келген басқа жерінде оқуға болады. Әрі қарай оқылуы ұсынылған сүрелерді береміз. Дегенмен, оларды кез келген басқасымен ауыстыруға болады. Бұл тыйым салынбаған.
Кафирун сүресі
Бисмилләһ ир-рахман ир-рахим
Қул я аюһ әл-кафирун. Лә ағбуду мә тағбудун. Уә лә антум ғабидуна мә ағбуд. Уә лә әнә ғабидум мә ғабадтум. Уә лә антум ғабидуна мә ағбуд. Ләкум динукум уә лиәдин.
Ықылас сүресі
Бисмилләһ ир-рахман ир-рахим
Қул һуаллаһу ахад. Аллаһ ус-самад. Ләм йәлид уә ләм йуләд, уә ләм якул-ләһу
куфуән ахад.